Sideblikk: 1999
eller, året då sjølv dei middelmådige filmane var betre enn det meste anna dei siste ti åra.
Sidan sumarens kinoprogram i stor grad er skuffande for meg, flytta eg her om dagen fokuset mitt frå bortekinoen til heimekinoen. På NRK surra ein film eg har sett alt for få gangar — American Beauty. Som sedvanleg googla eg filmen for å sjå om det var noko eg kunne lære om den. Av ein eller anna grunn var det årstalet som fanga meg, 1999. Etter litt googling, lesing og undersøkjing er det éin ting som slår meg: 1999 var då eit fantastisk filmår?
Om det er eit resultat av at verdas filmregissørar ville ha ut sine beste idéar før verda gjekk under i 2000, veit eg ikkje. Mest sannsynleg er det ei blanding av tilfeldigheiter og inspirasjon mot eit nytt årtusen. «Men mange år har gode filmar — til og med fleire filmar», tenkjer du kanskje. «Kva gjer 1999 så spesielt?»
Ein av mine absolutte favorittfilmar kom dette året. David Fincher tok ballegrep på den moderne mannen og IKEA-livet då han adapterte Chuck Pahlaniuk sin roman Fight Club til det store lerretet. Derfrå har det kanskje ikkje gått strakt oppover, men med fjorårets The Social Network viser han at han framleis har kontrollen over sitt domene.
Andre filmar som har satt djupe spor i sjela mi er filmen eg set på tredjeplass over dei beste romantiske komediane i verda: Notting Hill. Kva hadde vel den moderne filmdaten vore utan Hugh Grant som stotrar fram eit «Whoopsidaisies!» idet han og Julia Roberts prøver å forsere eit parkgjerde?
Eg skal ikkje lyge på meg å ha sett alle filmane året dei kom. Sanninga er at eg var 12 år, og at den lokale kinoen neppe hadde sluppe meg inn på fleire av desse. Ein film eg derimot fekk med meg var Brad Bird sin første animasjonsfilm, The Iron Giant. Bird satte unge heltar, robotar og kald krig saman til ei forteljing som framleis gir meg frysningar.
Noah Forrest seier i sin spalte i Movie City News (referert her) at det spesielle med 1999 var at sjølv filmane som ikkje nådde til toppen det året, var betre enn det meste anna som har kome ut av Hollywood. Eit utsagn eg kan seie meg heilt samd i. Google «1999 in movies», så skjønar du kva eg meiner.
1999 vart nemleg året som sette sitt spor på alle dei komande åra. Kjensla av 1999 heng framleis igjen i filmverda, som ein promp i ein full heis på ein varm junidag. Kanskje du denne veka skal late vere å sjå ei nyskaping av akkurat den same actionfilmen du har sett hundre gangar før? Sjå heller Fight Club, Notting Hill, eller The Iron Giant. Du har godt av det!
Dette sideblikket var på trykk i BT si papiravis fredag den 10. juni 2011. Gjengitt med tillatelse.
Liknande artiklar
- 1-2-3 og sånt – Fight Club - FilmLitteratur
- Nei og nei og nei - FilmMedia
- Sideblikk: Post-apokalyptiske bilar - Film
- Mine favorittpodcasts - Internett
- Banneremse - Film